Logomarca do periódico: Cadernos Nietzsche

Open-access Cadernos Nietzsche

Publicación de: Grupo de Estudos Nietzsche
Área: Ciências Humanas
Versión impresa ISSN: 1413-7755
Versión on-line ISSN: 2316-8242
Creative Common - by 4.0

Tabla de contenido

Cadernos Nietzsche, Volumen: 46, Numero: 3, Publicado: 2025

Cadernos Nietzsche, Volumen: 46, Numero: 3, Publicado: 2025

Document list
Documents
Dossiê Nietzsche e os valores
“O sedutor fulgor dourado no ventre da serpente vita”. Nietzsche e o (não)-valor da verdade* Fornari, Maria Cristina

Resumen en Portugués:

Resumo O artigo aborda o tema do (não) valor da verdade em Nietzsche e o seu convite a abrir-se à possibilidade de uma nova tábua de valores baseada na afirmação do devir. Se a “verdade” é interpretada como um corpo de mentiras funcionais à negação da vida e à inversão dos valores vitais, a transvaloração não implica novos absolutos, mas sim o surgimento de métodos histórico-científicos e genealógicos capazes de devolver à filosofia um caráter perspectivo e criativo.

Resumen en Inglés:

Abstract The article addresses the issue of the (non-)value of truth in Nietzsche, and his attempt to explore the possibility of a new table of values founded on the affirmation of becoming. If “truth” is interpreted as a body of lies functional to the negation of life and the overturning of vital values, the transvaluation does not imply new absolutes, but the emergence of historical-scientific and genealogical methods capable of restoring a perspectival and creative character to philosophy.
Dossiê Nietzsche e os valores
Entre falsificadores de moeda e fabricantes de ouro. Uma interpretação cínica da transvaloração de todos os valores Faustino, Marta

Resumen en Portugués:

Resumo Este ensaio propõe uma leitura do projeto nietzschiano de transvaloração de todos os valores à luz da prática cínica de parakharáttein to nómisma (“alterar o valor da moeda”), de acordo com a interpretação que Foucault faz do preceito no curso A coragem da verdade. Depois de uma contextualização desta abordagem no quadro mais amplo da influência do cinismo no pensamento de Nietzsche, analisarei o uso análogo da noção de Falschmünzerei na obra nietzschiana, com particular foco em Para a genealogia da moral, desvelando assim um outro possível vestígio da influência do cinismo na filosofia de Nietzsche.

Resumen en Inglés:

Abstract: This paper presents a reading of Nietzsche's revaluation of all values in light of the Cynic practice of parakharáttein to nómisma (“change the value of the currency”), according to Foucault's interpretation of this precept in his course The Courage of Truth. After contextualizing this approach within the broader framework of the influence of Cynicism on Nietzsche's thought, I will analyze the analogous use of the notion of Falschmünzerei in the latter's work, with particular focus on On the Genealogy of Morality, thereby revealing another possible trace of the influence of Cynicism in Nietzsche's philosophy.
Dossiê Nietzsche e os valores
O valor da existência: o jovem Nietzsche e o pessimismo de Anaximandro Lima, Paulo Alexandre Pinto dos Anjos da Silva

Resumen en Portugués:

Resumo Os escritos do jovem Nietzsche sobre Anaximandro introduzem nuances significativas na problemática do pessimismo e da reação a este através da arte. Para o jovem Nietzsche, o papel da arte não se limita a impedir a transição do pessimismo descritivo para o avaliativo. A sua leitura de Anaximandro revela que a arte é o que torna essa transição possível. Segundo tal leitura, o pessimismo é uma visão do mundo resultante da atividade artística de dar à existência um valor negativo, inserindo-a numa narrativa trágica de culpa e expiação.

Resumen en Inglés:

Abstract The young Nietzsche's writings on Anaximander introduce significant nuances into the problem of pessimism and the reaction to it through art. For the young Nietzsche, the role of art is not limited to preventing the transition from descriptive to evaluative pessimism. His reading of Anaximander reveals that art is what makes this transition possible. According to this reading, pessimism is a worldview resulting from the artistic activity of giving existence a negative value by placing it in a tragic narrative of guilt and atonement.
Dossiê Nietzsche e os valores
Os valores do perspectivismo nietzschiano Gori, Pietro

Resumen en Portugués:

Resumo O artigo visa a abordar algumas questões relativas ao tema do perspectivismo em Nietzsche, defendendo a ideia de que este não se limita à dimensão epistêmica, mas, pelo contrário, possui um valor que se estende até ao nível axiológico da prática avaliativa humana. Na primeira parte, serão desenvolvidas considerações acerca do valor e da função do perspectivismo no projeto filosófico de Nietzsche, destacando-se os aspectos que relacionam esse conceito com questões morais e civilizacionais por ele trabalhadas. Na segunda parte, abordar-se-á o papel que o perspectivismo desempenha na história da filosofia, estabelecendo ligações com percursos pós-positivistas desenvolvidos na filosofia do conhecimento e na filosofia da ciência contemporâneas.

Resumen en Inglés:

Abstract: The article addresses the issue of perspectivism in Nietzsche, defending the idea that it is not limited to the epistemic dimension but, on the contrary, its scope involves the axiological level of human evaluative practice. The first part explores the value and function of perspectivism in Nietzsche's philosophical project, highlighting aspects that connect this concept with the moral and civilizational questions that concerned him. The second part is focused on the role played by Nietzsche's perspectivism in the history of philosophy, with special attention to its connections with recent post-positivist developments in the philosophy of knowledge and the philosophy of science.
Dossiê Nietzsche e os valores
“Por que é que a cultura não se tornou feminina?” Sobre o anti-feminismo de Nietzsche Branco, Maria João Mayer

Resumen en Portugués:

Resumo O artigo discute as críticas de Nietzsche aos movimentos de emancipação feminina confrontando-as com as suas críticas mais gerais aos ideais modernos de igualdade e autonomia. A discussão visa apurar se, e em que medida, o anti-feminismo de Nietzsche pode, apesar do seu conservadorismo, conter um potencial crítico relativamente às manifestações de misoginia que, um pouco por todo o mundo, se continuam a manifestar no nosso tempo.

Resumen en Inglés:

Abstract The article discusses Nietzsche's critiques of women's emancipation movements by confronting them with his more general critiques of modern ideals of equality and autonomy. The discussion aims to determine whether, and to what extent, Nietzsche's anti-feminism may, despite its conservative character, contain a critical potential with regard to the manifestations of misogyny that continue to emerge throughout the world in our own time.
Dossiê Nietzsche e os valores
Sobre o Barroco em Nietzsche: uma genealogia do anti pessimismo e do senso de humanidade e de vida Alonso, Oscar Quejido

Resumen en Portugués:

Resumo Ao longo de sua obra, Nietzsche estabelece uma caracterização muito particular e inovadora do “Barroco”. Para além do movimento estético que, sobrepondo-se à Modernidade, atravessou o século XVII, Nietzsche constroi em torno dessa noção um critério para a ação performativa, discriminando entre significados e formas de vida. Dessa forma, o termo “Barroco” adquire pelo menos dois significados para Nietzsche: um Barroco negativo, com o qual ele descreve o Cristianismo ou as obras de Wagner, e um positivo, com o qual se refere, por exemplo, aos ditirambos. Em conclusão, com base nessas considerações sobre o Barroco, será possível avaliar não apenas manifestações culturais, mas também diferentes tipos de pessoas.

Resumen en Inglés:

Abstract Throughout his work, Nietzsche establishes a very particular and novel characterisation of “the Viroque”. Beyond the aesthetic movement that overlapped with Modernity throughout the 17th century, Nietzsche constructed a criterion around this notion with which to discriminate between meanings and ways of life in performative terms. In this way, the term ‘baroque’ will acquire at least two meanings for Nietzsche: a negative baroque, with which he describes Christianity or the works of Wagner, and a positive one with which he refers, for example, to dithyrambs. In conclusion, based on these considerations about the baroque, it will be possible to evaluate not only cultural manifestations but also different types of human beings.
Varia
Teichmüller, filosofastro: Nietzsche, estudo de fontes, perspectivismo (parte 2) Vecchia, Ricardo Bazilio Dalla

Resumen en Portugués:

Resumo Dividido em duas partes, este artigo pretende discutir, à luz do método do estudo de fontes, como Nietzsche recepciona o perspectivismo de G. Teichmüller. Minha hipótese, com base nos termos de KSA 11, 608, é de que Nietzsche subverte a historiografia usual ao tratar a fonte como um alimento que é digerido em um processo de “seleção”, “incorporação” e “rejeição”. No caso de Teichmüller, este processo assume uma forma ainda mais curiosa na medida em que, criticamente, a digestão da fonte tem por objetivo descaracterizá-la, ou melhor, re-caracterizá-la ao modo de um tipo, uma caricatura, uma ofensa (Schimpfwort).

Resumen en Inglés:

Abstract Divided into two parts, this article aims to discuss, in light of the source study method, how Nietzsche receives G. Teichmüller's perspectivism. My hypothesis, based on the terms of KSA 11, 608, is that Nietzsche subverts conventional historiography by treating the source as nourishment to be digested through a process of “selection,” “incorporation,” and “rejection.” In the case of Teichmüller, this process takes on an even more curious form insofar as, critically, the digestion of the source aims to de-characterize - or rather, to recharacterize it in the manner of a type, a caricature, an offense (Schimpfwort).
Varia
A pseudometafísica de O nascimento da tragédia e a tragédia do conhecimento a partir da categoria de aparência Saraiva, Marcelo

Resumen en Portugués:

Resumo O artigo analisa O Nascimento da Tragédia, de Nietzsche, como uma crítica estético-filosófica e dramático-performática à metafísica tradicional, enquanto “aparência da aparência”. Em vez de reafirmar dogmaticamente o metafísico, Nietzsche reencena seus impasses por meio de uma “metafísica de artista”, onde o estético precede o ontológico-fundamental. A verdade torna-se aparência consciente de si, e a arte, uma forma vital de lidar com o devir. A tragédia encarna uma sabedoria que transfigura o sofrimento, e o dionisíaco, longe de fundar uma essência, expressa o excesso dinâmico da forma. A obra é lida como ensaio dramatizado sobre o valor e os limites do conhecimento.

Resumen en Inglés:

Abstract This article reads Nietzsche's The Birth of Tragedy as an aesthetic-philosophical and dramatic-performative critique of traditional metaphysics, framed as an “appearance of appearance.” Rather than dogmatically reaffirming metaphysical foundations, Nietzsche stages and reenacts their impasses through an “artist's metaphysics,” in which the aesthetic precedes any fundamental ontology. Truth becomes self-aware appearance, and art emerges as a vital strategy for living with becoming. Tragedy embodies a wisdom that transfigures suffering, while the Dionysian - far from grounding an essence - expresses the dynamic excess of form. The work is thus interpreted as a dramatized essay on the value and limits of knowledge.
location_on
Grupo de Estudos Nietzsche Av. Pasteur, 458, CEP: 22290-240, Urca, Tel.: (55 21) 2542-8227 - Rio de Janeiro - RJ - Brazil
E-mail: cadernosnietzschegen@gmail.com
rss_feed Acompañe los números de esta revista en su lector de RSS
Ir para arriba Notificar error